| تبليغات | X |
افراط گرایی سیاسی، سبک یا ایدئولوژی...؟!
استبداد دینی و عملکرد کشیش ها در مدت چندین قرن در اروپا موجب اعتراضات بسیاری از مردم شد. در آلمان، لوتر بر ضد کلیسای رم قیام کرد و فرقه پروتستان آلمان را پدید آورد. در فرانسه و سویس کالون فرقه تازه ای را به وجود آورد. اما این رهبران جدید، پس از مدتی بساط جدیدی از استبداد و تعصب گستردند.
کاستیلون خود ابتدا ، کسی بود که به کالون، پایه گذار فرقه پروتستان در فرانسه علاقه مند شد و به او سرسپرد. کالون چون شور و شیفتگی او را نسبت به خود ملاحظه کرد وی را به سرپرستی مدرسه ای که تازه تاسیس کرده بود گماشت. کاستیلون تا مدت ها تصور می کرد که کالون آمده است تا با تعالیم خود انسان ها را از خشونت و تعصب و استبداد رهایی بخشد، اما به تدریج متوجه شد که کالون خود مرحله ی تازه ای از استبداد دینی را آغاز کرده است.
کالون اصولا اراده انسانی را برای رستگایری منکر می شد. وی می گفت که « به گواهی نص صریح کتاب مقدس، خداوند به میل ازلی و تغییر ناپذیر خود گروهی از مردم را برای رستگاری برگزیده است و جمعی را به لعنت ابدی محکوم ساخته است». کالون با وجود آنکه علیه کلیسای رم قیام کرده بود، خود به آزادی وجدان و عقیده و اختیار انسان اعتقاد نداشت و در واقع استبدادی خشن تر از استبداد پاپی بنیان نهاد.
نظریه پردازان سیاسی اغلب می کوشند از افراط گرایی تعریف هایی به دست دهند که به طور مشخص دیدگاههای مخالفان آن هارا محکوم و نقد کند و در عین حال دیدگاههای خود ان ها را به نسبت دست نخورده باقی گذارد، یا این که نسبت به برخی دیدگاهها جانب دارانه باشد و نسبت به بقیه نه. حال آنکه انصاف حکم می کند که یک تعریف در سراسر پیوستار سیاسی به طور مساوی کاربرد داشته باشد. در واقع ، اصطلاحات افراط گرا و افراط گرایی اغلب بدون فکر به مثابه صفات و حرف های مغرضانه برای به لجن کشیدن یا محکوم کردن مخالفان و منتقدان به کار می رود! اما این طور که نگارنده می بیند سبک افراط گرا در انحصار هیچ یک از بخش های پیوستار سیاسی نیست. درست همان قدر که در میان جریانات «راست» و گاه در «چپ» و گاه «مرکز» سیاسی هم مثل خورشید می درخشد.
افراط گرایی قدرتمندان سیاسی در 30 سال اخیر در ایران را می توان از دیدگاه همان استبداد دینی سنجید که به دلیل نگرشی الهی به مسائل دنیایی خود را برتر مطلق دانسته و اجازه هرگونه فعالیت و مبارزه در راستای خاموش کردن صداهای خارج از محدوده دینگرایی را به خود می دهد. ایدئولوژی حاکمیت ایران در 30 سال اخیر بر بنیاد اسلام قرار گرفته است و همین ایدئولوژی توانسته است راه را برای اعمال سلیقه بر مدیریت کلان ایران باز گذارد.
فراط گرایان دینی، به دلیل اینکه ایدئولوژی خود را برگرفته از ایدئولوژی پروردگار هستی می دانند خود را نیز برتر از دیگران دانسته و به جای اینکه واقعیت ها و مسایلی که یک مخالف و منتقد مطرح می کند یا مطالبی که عنوان می کند توجه نشان دهد، به شخصیت او حمله می کنند. آنها انگیزه ها، صلاحیت، وابستگی های قبلی و فعلی، ارزش ها، موجودیت، سلامت روانی و... او را برای منحرف کردن اذهان عمومی از مسایل مورد بحث زیر سوال می برند.
افراط گرایان، از عمده طرفداران تئوری توطئه هستند و معادلات اطراف خود را یا به طور کل منفی و یا به طور کل مثبت می بینند. افراط گرایان در هر شرایطی که باشند، با کمترین داده اطلاعاتی مواضع خود را مشخص کرده و با شدت تمام آن ها را اجرایی می کنند. شعار آنها معمولا این است، «هرکه با من نیست، علیه من است!»
شاید یکی از بهترین مکملهای راهبردی افراط گرایان در جهت کسب مشروعیت، توسل به افکار توده مردم باشد. از آنجایی که افراط گرایان ادبیاتی شورانگیز و احساسی را در دستور کار دارند، می توانند توده مردم – به ویژه در کشور های جهان سوم – را برای مدت نسبتا طولانی با خود همراه سازند. در واقع مبارزه با توطئه را وسیله برای توجیه رفتارهای غیر معقول خود قرار می دهند.
پی نوشت:
استبداد از مظاهر شرک / محمود حکیمی
افراط گرایی سیاسی/ هارولد آلبریا ( ترجمه فیروزه مهاجر)
مطلب را به بالاترین بفرستید:
